Protestantse Gemeente Twello

Zoeken

Bijbeltekst van de dag

DagelijksWoord.nl

Het Meere/Quellhorst orgel

De kerk onderscheidt zich door een mooi orgel. Het is een rococo instrument, kleurrijk en verfijnd.

 

 

Luister naar het onderstaande fragment:

 

Het orgel was een geschenk in 1819 van freule Coenradina Baronesse van Reede van Huize de Parkeler. De freule schonk overigens niet alleen het orgel, ze betaalde ook het salaris van de organist en de orgeltrapper! Onder het front van het orgel werd het familiewapen van de schenkster aangebracht.

 

Het orgel is in het jaar 1819 gebouwd door de Utrechtse orgelmaker Abraham Meere (1761-1841). Meere heeft in de loop van zijn leven zo'n veertig historisch waardevolle orgels gebouwd, waaronder die in de Nederlands Hervormde kerk in Deventer en Olst (helaas zijn ze daar verdwenen). De Meere orgels die bewaard zijn gebleven staan onder andere in kerken in Poortvliet, Maarssen, Twello, Rheden, Sommelsdijk en Epe. Meere's grootste instrument was het orgel van de Sint-Laurenskerk te Rotterdam. Tijdens het bombardement op 14 mei 1940 werd deze kerk zeer zwaar beschadigd. Het orgel was niet meer te restaureren. Het huidige hoofdorgel is het grootste kerkorgel van Nederland en werd gebouwd door de Deense firma Marcussen & Søn. Het werd in 1973 opgeleverd.

Omdat het Twellose orgel nog in originele staat verkeert, staat het op de Rijksmonumentenlijst.

Orgelbouwer Meere bouwde in eerste instantie een orgel met één klavier met tien stemmen en een aangehangen pedaal. Drie jaar na de bouw, in 1822, werd het orgel uitgebreid met een onderpositief van zes registers en een tweede klavier. Daarvoor moest er in het instrumentarium wat worden geschoven met het mechaniek en klaviatuur en werd de orgelkas dieper gemaakt. Deze uitbreiding werd gerealiseerd door orgelbouwer Georg Heinrich Quellhorst.

In 1984 vond een grondige restauratie plaats (1e fase) van het binnenwerk (pijpen en windladen) door orgelmaker Reil uit Heerde. Tevens werden het front en de orgelkas door restaurateur Jelle Otter uit Voorst uitgevoerd.

Inmiddels is ook de 2e fase van de restauratie uitgevoerd. De speel en registermechaniek van het orgel is gerestaureerd. Het storende klepperen is daarmee verholpen. Ook zijn sommige pijpen opnieuw gelijmd, waardoor ze weer goed aanspreken. De lage tonen hebben daardoor weer meer fundament gekregen. De registermechaniek werkt beter en onder de slepen op de windladen zijn nieuwe ringen aangebracht die er voor zorgen dat er geen windverlies meer is.

 

 

Op de middelste toren staat vrouwe "Ecclesia" symboliserend het Geloof of de Godsdienst.

 

Onderaan het front van het orgel is het familiewapen van de schenkster terug te vinden.

De dispositie (het geheel van registers, speelhulpen, manuaalverdeling en technische details) van het orgel is als volgt:

Hoofdwerk:

  • Praestant 8'
  • Bourdon 16' bas/discant
  • Holpijp 8'
  • Octaaf 4'
  • Fluittravers 8' discant
  • Fluit 4'
  • Octaaf 2'
  • Carillon II discant
  • Mixtuur II-V bas/discant
  • Trompet 8' bas/discant

Onderpositief:

  • Praestant 4'
  • Roerfluit 8'
  • Viola di Gamba 4'
  • Nachthoorn 2'
  • Larigot 1 1/2'
  • Dulciaan 8' bas/discant