Protestantse Gemeente Twello

Zoeken

Bijbeltekst van de dag

DagelijksWoord.nl

KerstgeheimMaarten Luther geldt als de uitvinder van het kinderlied. In 1539 maakte hij voor zijn kinderen het lied ‘Vom Himmel hoch, da komm ich her’. In dat lied laat hij een engel (die vanuit de hemel komt) vertellen wat de boodschap van Kerst is (zie ook de hertaling van Jan Wit - lied 469):
- dat het kindje, lief en klein, je vreugde zal brengen;
- dat hij je van je zonden vrijmaakt;
- en dat je eeuwig met hem in het hemelrijk mag leven.

Ik vraag me zo’n kleine 500 jaar later af of ik het ook zo zou dichten. Ik denk het niet. Wij zijn minder dan Luther en zijn tijdgenoten gericht op het leven na dit leven. Dat heeft alles te maken met het feit dat de kindersterfte veel minder hoog is dan in die dagen en dat mensen meer bestaanszekerheid hebben. Wij kunnen gelukkig veel meer op het leven gericht zijn. (Nou ja, dat geldt tenminste in het Westen…)

In het kinderlied vraagt Luther zich af hoe God het in zijn hoofd gehaald heeft om zich te laten zien in iets dat zo gering en kwetsbaar is als een kind. Ten opzichte van de machtige keizer Augustus en zijn bewindsvoerder Quirinius lijkt het kleine kind Jezus weg te vallen. Maar het grappige is: de namen van deze hoogwaardigheidsbekleders zijn juist zo bekend gebleven omdat ze randfiguren in dit geboorteverhaal zijn!
Luther heeft een punt: dat geringe en kwetsbare van Jezus zegt veel over God en zijn prioriteiten. Wie Jezus’ leven nadien volgt merkt dat hij juist aandacht heeft voor wie niet meetellen: tollenaars, hoeren, de mensen die op de arbeidsmarkt nauwelijks aan bod komen en zieken. En zegt Jezus niet dat de eersten de laatsten en de laatsten de eersten zullen worden?

Het geheim van Kerst is waarschijnlijk niet eenduidig, maar het heeft er ook mee te maken dat Gods oog niet gericht is op wie ‘zich verheven wanen’ en dat Hij ‘wie gering is aanzien geeft’ (Luc. 1: 51 en 52). Het evangelie van Jezus Christus is dus een soort ‘tegenverhaal’: in deze wereld, die zo gefixeerd is op wie groot, machtig, rijk en invloedrijk is, heeft God juist aandacht voor wie klein en kwetsbaar zijn.

De vraag in Luthers kerstlied is of we Jezus willen toelaten in ons hart en in ons leven. Niet als ons religieus bezit, maar als degene die ons telkens weer terugroept naar waar het God in dit leven en in deze wereld om gaat. En ik geloof dat het God gaat om liefde voor mensen, om barmhartigheid, rechtvaardigheid en vergeving. Kerst doet een heel leven lang een appèl op ons: heb jij – als Jezus – aandacht voor die kwetsbare waarden en voor de mensen om wie het daarbij gaat? En dan gaat het ook over onszelf, dat we mogen geloven dat ook ons leven telt voor God. Omdat de Eeuwige zich heeft laten zien in dit kind, Jezus.

ds. Menno Valk